Weekend Istanbul maart 2004

Als initiatiefnemer van ActieZwerfhonden zat ik al heel lang te twijfelen of ik nou eens naar Istanbul en het S.H.K.D. zou gaan of dat ik de ellende liever niet wilde zien. Uiteindelijk heb ik besloten de stoute schoenen aan te trekken en ben ik samen met mijn dochter en een medevrijwilligster van ActieZwerfhonden op reis gegaan.

De verhalen over de chaotische reis en het goede hotel, het smakelijke goedkope eten en de toeristische attracties die we slechts vluchtig van buiten hebben gezien zal ik u hier niet vertellen.

Kortweg kwamen we vrijdagavond om negen uur in ons hotel waar we opgewacht werden door Banu Erguder van het S.H.K.D.. We zijn met zijn allen een hapje gaan eten om nader kennis te maken en een programma voor de komende dagen te maken..

Op zaterdag heeft Banu ons laten zien hoe veel straathonden er in Istanbul leven en hoe zij overleven.
Op dit moment zijn er in Turkije verkiezingen aan de gang en moet de stad er dus netjes uitzien hetgeen betekent dat de gemeentelijke hondenvangers weer ontzettend actief zijn er en weer veel vergiftigingsacties  gevoerd worden; het aantal straathonden leek daarom mee te vallen. Ik denk dat straathonden in zo’n drukke stad sowieso niet echt opvallen voor de doorsnee toerist. Net als in Nederland zie je spelende honden op straat en of een hond nu bij een mens hoort dat naast hem loopt of gewoon in de stroom meegaat valt in eerste instantie niet te herkennen.

Als je je echter realiseert dat een huishond nooit los kan lopen omdat hij dan de kans heeft vergiftigd te worden, begrijp je dat al die honden die je ziet straathonden zijn.

In bepaalde wijken wonen er mensen die het goed met de honden voor hebben, zij geven de honden te eten en waarschuwen de dierenbeschermers als er iets met de hond aan de hand is. Vaak verbergen zij de honden ook als de gemeentelijke hondenvangers in actie komen.

Banu zelf bijvoorbeeld verzorgt ook een aantal honden in de wijk Florya. Ze weet precies welke honden er thuis horen en alle honden worden gesteriliseerd en geënt. Signaleert ze een nieuwe hond dan gaat ze er meteen op af met een bak voer; terwijl ze het voer geeft fluit ze een speciaal wijsje wat uiteindelijk voor de honden het sein “veilig” zal worden.

Op deze manier zijn de honden ook niet gebonden aan een bepaalde voederplek maar aan haar fluitje; als zij fluit komen ze bij haar eten halen. Zo kan de voederplek iedere keer gewijzigd worden hetgeen een verminderd risico op gevangenneming of vergiftiging betekent.

We gingen naar een restaurant waar zo’n 3 straathonden rondliepen. De honden werden door de meeste mensen gedoogd, maar zeker niet aangehaald. Ze krijgen etensresten van het restaurant en als er iets met de honden loos is wordt het S.H.K.D. door personeel van het restaurant gewaarschuwd. Om dit zo te houden is echter wel een regelmatig contact met een medewerker van het S.H.K.D. nodig; het lijkt wel of ze het voor die persoon doen en niet voor de hond.

Hoe de mensen van het S.H.K.D. al die honden in de verschillende wijken uit elkaar kunnen houden is mij een raadsel; overal waar je komt is er wel een verhaal van oh ja die hond die wordt door die en die verzorgd, of de honden uit deze straten worden door die en die verzorgd.

Al rondkijkend viel me vooral het aanpassingsvermogen en de intelligentie van de honden op.

Een hond die pas over ging steken toen de massa ging omdat het verkeerslicht op groen sprong, honden die midden op een druk plein speelden in het kleine stukje gras en het feit dat de honden zich in eerste instantie alleen door Banu aan lieten halen en pas door ons als ze begrepen dat wij het ook goed met ze meenden.

Dat het leven van een straathond niet uit louter rozengeur en maneschijn bestaat werd ons duidelijk toen we een bezoek brachten aan de praktijk van een dierenarts, voormalig medewerker van het S.H.K.D.. Voor zijn praktijk stonden een paar boxen met slachtoffers van de straat; een hond met voor de gein tot op de schedel afgesneden oren, een hond met allemaal bijtwonden en een gebroken poot en een moederloze pup, allemaal verschoppelingen die hier wat gratis medische zorg kregen.

Hebben wij hier het idee dat dierenartsen aardig hun brood kunnen verdienen, Murat heeft naast zijn praktijk een winkeltje met allerlei zaken voor dieren. De winst wordt gebruikt om het hoofd boven water te houden en zwerfhonden te kunnen blijven behandelen.

  

Hierna ging Banu naar een bijeenkomst van Dierenbeschermingsorganisaties in Istanbul en zijn wij een paar uurtjes toeristje gaan spelen in het oude overdekte winkelcentrum.
Op zondag zijn we begonnen met een kijkje te nemen in het kantoor van het S.H.K.D. in Gokturk;

Het kantoor bleek zeer multifunctioneel. Het is eigenlijk een gewoon appartement. Eén kamer is ingericht als kantoor. In één kamer slaapt Banu als einde werktijd te laat is om nog naar haar eigen appartement terug te reizen (6 dagen per week) en één kamer wordt gebruikt als slaapplaats voor bezoekers uit het buitenland of stagiaires van het asiel.

Daarna zijn we naar het bos-asiel gegaan.
Het terrein van de voormalige vuilstortplaats is aan de straatkant afgezet met een hek.
Als je daar doorheen bent kom je in een vrij groot onbewoond ietwat heuvelachtig “gras”gebied waar een honderdtal honden leven die voor eten en medische verzorging afhankelijk zijn van het S.H.K.D.. Al bij de eerste stop viel op dat de honden zo ontzettend lief zijn. Een aantal laten zich graag en gemakkelijk aanhalen, een aantal is geen mensen gewend en blijft op een veilige afstand van ons, maar geen enkele hond is bedreigend of agressief. Omdat de honden hier de ruimte hebben komen er ook zelden of nooit vechtpartijen voor.

Aan het eind van de weg bevinden zich de toegangshekken tot het bos-asiel en het naast gelegen gemeentelijke asiel.
Om met het laatste te beginnen; een weldenkend mens kan het toch niet goed vinden dat honden hier hun leven moeten slijten. Stenen gebouwtjes bestaande uit betegelde hokken met een betegelde buitenplaats en een hoog hek er om heen waar zo’n 4 of 5 honden samen opgesloten zitten. Een hond in een gemeentelijk asiel heeft schat ik minstens 90% kans dat hij daar de rest van zijn leven zit.

Het S.H.K.D. verzorgt deze honden en als tegenprestatie mogen zij de leegstaande hokken gebruiken voor honden die uit het Gokturk asiel weg moesten in verband met de aanstaande ontruiming en die hier op herplaatsing wachten.

Er bevindt zich op dit terrein ook nog een bouwval die waarschijnlijk vroeger gebruikt is als kliniek; op deze plek hoopt het S.H.K.D. weer haar sterilisatiekliniek op te bouwen die weg moet uit Gokturk.

Ik was blij toen we dit troosteloze stuk achter ons konden laten en het hek door gingen naar het eigenlijke bos-asiel.

Het bos-asiel moet u zich voorstellen als een omheind stuk bos doorkruist door een lange grindweg (de corridor) met links en rechts afzonderlijk afgezette gebieden (partition) waar groepen honden in leven.

De honden die buiten de hekken van het bos-asiel in het gebied van de voormalige vuilstort wonen lopen rustig in en uit en gebruiken deze corridor ook om snel van de voor naar de achterkant van het bos-asiel te komen, want als ze via het achterhek het omheinde gebied verlaten komen ze in een bosachtig stuk.

Deze hier vrij levende honden blijven in de buurt van het bos-asiel omdat ze weten dat ze hier eten krijgen en volgens mij hebben deze dieren een prima leven. In iedere “partition” leven op dit moment zo’n 50 honden. Een roedel honden echter bestaat normaliter uit maximaal 25 dieren. In een gebied wat hier eigenlijk te klein voor is leven dus 2 roedels en dit is ook de reden dat er af en toe vechtpartijen plaatsvinden.

Tijdens mijn bezoek heb ik geen vechtpartijen meegemaakt.

Er zijn echter wel onbewoonde grote kennels waar vechtersbazen eventueel apart gezet kunnen worden tot de rust is weergekeerd.

Het nadeel van deze grote groepen is dat er altijd één letterlijk en figuurlijk de gebeten hond of te wel de underdog is.

We zijn gewoon de “partitions” binnen gegaan en hebben heerlijk met de honden geknuffeld en gespeeld. De honden maakten stuk voor stuk een gezonde goed verzorgde indruk en waren gek op de verzorgers die ons vergezelden. Er werd onderling druk gespeeld en er waren natuurlijk ook honden die gewoon hun eigen gang gingen en zich afzijdig hielden.

Ik vond het een heel bijzondere ervaring om tussen zoveel honden te verkeren.

Het is voor het S.H.K.D. financieel niet haalbaar om al deze honden op deze manier te blijven verzorgen en daarom moeten we gewoon ontzettend veel vrienden ( en dus geld) zien te krijgen.

Robert Smith, de oprichter van het S.H.K.D. en nog steeds de grootste financier, heeft ons uitdrukkelijk gezegd dat hij na de komende zomer nog maar de kosten voor de verzorging van 200 honden voor zijn rekening kan en wil nemen, maar hij heeft ook toegezegd dat de honden die een vriend hebben mogen blijven; we weten dus wat ons te doen staat.

Verder moeten er natuurlijk een paar honderd honden herplaatst worden zodat iedere roedel voldoende leefruimte heeft en er geen vechtpartijen meer hoeven plaats te vinden.

Stichtingen in Nederland maar vooral in Duitsland doen hun uiterste best om deze honden te herplaatsen; mocht u op zoek zijn naar een hond denk dan ook eens aan deze voormalige zwervers.

Uiteindelijk zijn we naar het asiel in Gokturk gegaan

Zeker ¾ van het asiel is al gesloopt en er liggen al bouwmaterialen voor de nieuw te bouwen villa’s klaar.

Het huis waar vroeger de katten in woonden is nu de woning van één van de medewerkers van het asiel en in zijn tuin verblijven een aantal honden die op herplaatsing wachten en waarvoor geen plek meer was in de restanten van het asiel zelf.

De hokken in het asiel zien er niet beter maar wel diervriendelijker uit dan die in het gemeentelijke asiel al was het alleen maar omdat de percelen ruimer zijn en er iets anders is dan alleen maar steriele witte tegels.

Overal waar je kijkt zijn honden, alle ruimtes zijn bezet.

Er is een klein gebouwtje dat een kantoortje, een keuken en een operatiekamer bevat.

Het is niet veel, maar als je niets nieuws hebt is het toch verschrikkelijk om deze voorzieningen achter te moeten laten.

Ik kan niet anders zeggen dan dat de dieren hier ook goed verzorgd worden. Ik vind sowieso dat een dier niet in een kooi, hoe groot ook, hoort, maar in vergelijking tot hoe andere dieren in een asiel leven is het redelijk te noemen. Bovendien de honden die hier zitten hebben een redelijke kans om binnen niet al te lange tijd herplaatst te worden.

Hier troffen we ook de straathonden aan die om de één of andere reden medische zorg nodig hadden en die van het S.H.K.D. kregen.

Er was een hond die gebracht was om binnen de veilige omgeving in alle rust te kunnen bevallen. Afgezien van het feit of het wijs is een hond in deze stad met haar overschot aan zwerfhonden pups te laten krijgen, is het natuurlijk ontzettend triest als je je hond naar een asiel moet brengen om veilig te laten bevallen.

Een van de honden, die gelukkig al een vriend gevonden heeft, wordt hier verzorgd na een ooroperatie.

Een heel apart geval, in schril contrast met de hond met de afgesneden oren eerder in dit verslag, was een grote herder die op verzoek van het personeel van een hotel door het S.H.K.D. was opgehaald. De zwerfhond die zijn vaste stek in de buurt van het hotel heeft was ziek en het personeel van het hotel maakte zich ongerust. Het bleek dat de hond een teveel aan eiwitten in zijn lijf had, waarschijnlijk als gevolg van een overdosis vlees. De hond werd weer beter gemaakt en ik ben mee geweest de hond terug te brengen naar zijn vaste stek bij het hotel. De portier kwam meteen met een bak water aan en de hond was helemaal gelukkig dat hij weer “thuis”was.

We hebben de kookplaats gezien waar het eten voor de honden werd klaargemaakt.

Een maaltijd voor de honden bestaat uit gekookte, vermalen kippennekken vermengd met brood, rijst en hondenbrokken.

Als laatste zijn we gaan kijken bij de honden die we op onze terugvlucht mee zouden nemen voor hun nieuwe eigenaars.

Na een vermoeiende maar leerzame dag ben ik helemaal afgeserveerd teruggegaan naar ons hotel.
En maandag was de reis alweer voorbij. We hadden om 10 uur op het vliegveld afgesproken met Semra. Keurig op tijd was ze er met de honden waarvan er enkele jasjes aan hadden die ik herkende van de eerste zending die ik namens u mee kon geven naar Istanbul.

De dieren waren natuurlijk niet blij met de beperkte ruimte in hun sky kennel, maar na verloop van tijd ging hun kalmeringstablet werken en hoorden we ze niet meer. Bovendien ze waren op reis naar het geluk en een beetje ongemak mag je daar wel voor over hebben.

In Nederland aangekomen hebben we de honden over kunnen dragen aan hun nieuwe, blije eigenaren.